Hoe surft een blinde op websites?

Roel van Houten achter zijn laptopAfgelopen maand kwam Roel van Houten bij Tam Tam langs om te vertellen en demonstreren hoe hij als blinde surft op internet, hoe goed hij uit de voeten kan op de meeste websites, tegen welke problemen hij vaak aanloopt en welke toegankelijkheidsrichtlijnen voor hem het belangrijkst zijn. Natuurlijk legden we Roel ook een aantal Tam Tam sites voor, onder andere Olympisch.nl. Kijk hier hoe dat ging…

[youtube:http://www.youtube.com/watch?v=dk7ewTPS7bE]

Natuurlijk hebben we de video ook ondertiteld. Dat kan eenvoudig met Subtitle Workshop (freeware). Helaas biedt YouTube nog niet de mogelijkheid om ook een secundair audiospoor (auditieve beschrijving) toe te voegen.

Belangrijkste conclusies

De meeste aanwezigen vonden de demonstratie een werkelijke eyeopener. Zij hadden niet verwacht dat blinden nog zo goed in staat zouden zijn computers en internet te gebruiken. Tegelijk was er bewondering voor het geduld wat daarvoor nodig is. Roel: “Het kost mij altijd veel meer tijd. Maar een site waar ik veel mee doe, daar ben ik misschien wel sneller mee dan jullie.”

Wat viel nog meer op?

  • Blinden scannen net als de meeste mensen webpagina’s op kopregels en hyperlinks, maar dan op gehoor. In het filmpje kun je dit ook goed zien. De screenreader (de software die teksten op het beeldscherm voorleest) leest op topsnelheid voor en Roel springt met sneltoetsen van kopregel naar kopregel en van link naar link. Daarom is het erg belangrijk om kopregels (H1, H2, H3) goed op te maken in HTML.
  • Moderne screenreaders kunnen goed met JavaScript overweg. De meeste blinden zetten JavaScript en CSS dan ook niet uit, maar werken gewoon met de ‘normale’ versie. Dat is natuurlijk heel goed. Ik hoop alleen niet dat hierdoor juist toegankelijkheidsproblemen ontstaan. Met gelaagd bouwen zorg je namelijk juist voor een toegankelijke basislaag, met daar bovenop een eventueel niet zo toegankelijke JavaScript-laag. Als de screenreader niet de basislaag, maar de JavaScript-laag gebruikt, zou dit in sommige situaties mis kunnen gaan, denk ik.
  • Screenreaders doen niets met HTML-tags <strong> en <em>phasis. Mijn veronderstelling was dat screenreaders dit met meer nadruk (bv. volume) zouden voorlezen. Niet dus. Deze signaalopmaak gaat dus aan blinden voorbij.
  • Mobiele websites zijn goed te gebruiken. Mobiele sites moeten al behoorlijk toegankelijk zijn om mobiel te werken. Roel surft regelmatig mobiel.
  • Roel heeft geen interesse in Google Maps. Hij heeft liever een tekstuele lijst met adressen dan een soort van toegankelijke interactieve kaart. Of dit voor de meeste blinden geldt, dat weet ik niet. Voor Tam Tam was dit wel een actuele vraag uit de praktijk: moeten we op websites de geo-kaartjes zelf toegankelijk maken (toetsenbordbediening) of volstaat een toegankelijke adressenlijst?
  • Moderne screenreaders herkennen en vertellen uit zichzelf welke links in een nieuw venster openen. Voor de screenreader zou dit dus niet meer in de HTML-code hoeven staan.
  • Captcha’s zonder ingebouwde voorleesfunctie zijn omslachtig. Blinden moeten dan zelf op zoek naar een service die de captcha kan voorlezen.
  • Internetbankieren: bij SNS Bank, Rabobank en ING gaat het goed. Maar niet bij alle banken.
  • In formulieren is het erg belangrijk dat formuliervelden en labels gekoppeld zijn. Als dit niet gebeurt, dan kunnen screenreaders de labels niet goed voorlezen.

Ook Roel zelf leerde nog iets tijdens de sessie: de voornaam van schaatser Wennemars is Erben, niet Erwin. 🙂

5 gedachten over “Hoe surft een blinde op websites?”

  1. Een erg interessant filmpje. Altijd mooi om te zien. Ik kan geen genoeg krijgen van deze filmpjes. Telkens leer je weer wat nieuws.

    Oftopic: Is er een reden waarom Website als Web Site geschreven is?

  2. Ik moest even zoeken waar je dat zag staan, maar ik zie het nu: het reactieformulier. Tja, ik gebruik een Engelstalige WordPress, en heb de meeste elementen vertaald… maar ben blijkbaar nog een paar onderdelen vergeten. Bedankt voor het opmerken, ik ga nog een keertje grasduinen in de broncodes 🙂

  3. Heel interessante conclusies.

    Ik zou graag, voor mijn collega’s, verwijzen naar dit artikel, maar vele van hen begrijpen geen Nederlands.

    Is het mogelijk om, in ieder geval voor de conclusies, een Engelse vertaling te leveren?

  4. Interessant om het filmpje van Roel te zien. Pasgeleden bij Accessibility een presentatie gezien van Tom Hessels die liet zien hoe hij op internet uit de voeten kan met screenreader en brailleleesmachine.
    Roel geeft al aan dat hij een ervaren surfer is, en hoogstwaarschijnlijk zal hij ook over de meest recente screenreader beschikken. Datzelfde gold overigens ook voor Tom.
    Mijn vraag is dan hoe dat is voor blinde mensen die wat minder ervaren zijn en die niet de beschiking hebben over de meest recente screenreader. En volgens mij zijn er ook weer veel verschillende screenreaders die anders met bepaalde functionaliteiten omgaan.
    Wat is jouw/jullie ervaring daarmee?

  5. Interessant artikel. Dank voor de informatie en het publiceren. Met name dat van javascript is iets om op te letten.

    Verbaas me altijd hoe snel sommige blinden hun tekstlezer hebben afgesteld.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.