WCAG 2.0: Eindelijk de nieuwe toegankelijkheidsnormen

Het World Wide Web Consortium (W3C) heeft op de valreep van 2008 de nieuwe set normen voor webtoegankelijkheid (WCAG 2.0) als aanbeveling gepubliceerd. Websites die aan deze normen voldoen, zijn goed te gebruiken door iedereen, ook mensen met een handicap en ouderen. WCAG 2.0 is verbeterd op objectieve toetsbaarheid, maar is ook toepasbaar op nieuwe webtechnieken en -technologieën. Wat is er nu precies veranderd en wat zijn de gevolgen van WCAG 2.0?

In Nederland kennen we de Web Content Accessiblity Guidelines (WCAG) vooral in de vorm van Webrichtlijnen van de overheid en het Waarmerk Drempelvrij.nl. De nieuwe versie zal in de komende tijd worden verwerkt in de Webrichtlijnennorm. Voor het Waarmerk Drempelvrij.nl heeft de nieuwe norm vooralsnog geen gevolgen.

Waarom nieuwe normen?

WCAG 1.0 was gefocust op HTML en CSS en ontraadde het gebruik van niet-W3C-technologieën, zoals JavaScript, Flash en PDF. Zelf werkte het W3C de afgelopen jaren aan andere specificaties die voorzieningen bevatten voor toegankelijkheid, zoals Scalable Vector Graphics (SVG), Synchronized Multimedia Integration Language (SMIL) en XForms. De nieuwere richtlijnen moesten daarom techniekonafhankelijk geformuleerd worden om veroudering te voorkomen. Daarnaast moesten de normen objectiever toetsbaar worden, mede omdat steeds meer landen wetgeving (mede) baseren op WCAG.

Structuur

WCAG 2.0 heeft een andere structuur gekregen dan zijn voorganger. WCAG 1.0 was opgebouwd uit 14 richtlijnen (guidelines), die ijkpunten (checkpoints) bevatten. De ijkpunten werden geclassificeerd naar toegankelijkheidsniveaus (A, AA, AAA), waarbij niveau A het minimale niveau aanduidt.

De nieuwe richtlijnen van WCAG 2.0 zijn georganiseerd rondom 4 principes. Die bevatten 12 richtlijnen. Aan iedere richtlijn zijn nog steeds ijkpunten gekoppeld, nu echter succescriteria genoemd. En deze zijn nog altijd verbonden aan de toegankelijkheidsniveaus A, AA en AAA.

De 4 principes van WCAG 2.0 zijn:

  1. Waarneembaar (perceivable): alle informatie en user interface componenten moeten waarneembaar aan gebruikers gepresenteerd worden.
  2. Bedienbaar (operable): alle componenten van de user interface en de navigatie moeten bedienbaar zijn.
  3. Begrijpelijk (understandable): alle informatie en de user interface moeten begrijpelijk zijn.
  4. Robuust (robust): content moet robuust genoeg zijn om betrouwbaar geïnterpreteerd te kunnen worden door een grote variëteit aan user agents (alle software die webcontent ophaalt en presenteert, bv. browsers en mediaspelers), inclusief technische hulpmiddelen (bv. plug-ins, brailleregels of voorleessoftware).

Richtlijnen

WCAG 2.0 bestaat zoals gezegd uit 12 richtlijnen, ondergebracht in 4 hoofdprincipes:

  1. Waarneembaar:
    1. Tekstalternatieven: Bied tekstalternatieven voor alle niet-tekstcontent zodat de content omgezet kan worden in vormen die mensen nodig hebben, zoals grote letters, braille, spraak, symbolen of eenvoudiger taal.
    2. Tijdgebaseerde media: Bied alternatieven voor tijdgebaseerde media (audio/video/animatie).
    3. Aanpasbaar: Creëer content die op verschillende manieren gepresenteerd kan worden (bv. eenvoudiger layout) zonder informatie of structuur te verliezen.
    4. Onderscheidend: Maak het gebruikers gemakkelijker om content te zien en horen, inclusief het kunnen scheiden van voorgrond en achtergrond.
  2. Bedienbaar:
    1. Toetsenbord: Zorg dat alle functionaliteiten beschikbaar zijn vanaf een toetsenbord.
    2. Genoeg tijd: Geef gebruikers genoeg tijd om content te lezen en gebruiken.
    3. Aanvallen:  Ontwerp content niet op een manier waarvan bekend is dat die epileptische aanvallen veroorzaakt.
    4. Navigeerbaar: Bied manieren om gebruikers te helpen navigeren, content vinden en bepalen waar ze zijn.
  3. Begrijpelijk:
    1. Leesbaar: Maak tekstuele content leesbaar en begrijpelijk.
    2. Voorspelbaar: Zorg dat componenten op webpagina’s voorspelbaar werken.
    3. Hulp bij invoer: Help gebruikers fouten te voorkomen en corrigeren.
  4. Robuust:
    1. Compatibiliteit: Maximaliseer compatibiliteit met huidige en toekomstige user agents, inclusief technische hulpmiddelen.

Succescriteria en technieken

Een succescriterium is een testbare stelling die ‘waar’ of ‘onwaar’ is voor een specifiek stuk webcontent. Om aan een succescriterium te voldoen, moet je een of meerdere technieken toepassen. Technieken zijn gecategoriseerd naar de mate waarin ze het succescriterium ondersteunen:

  • ‘Sufficient techniques’: zijn afdoende om een specifiek succescriterium te halen, op zichzelf of in combinatie met andere technieken. Geen van de technieken zijn verplicht (‘required’), maar soms is er maar één bekende techniek om te voldoen.
  • ‘Advisory techniques’: zijn niet afdoende om een specifiek succescriterium te halen (bv. omdat ze niet testbaar zijn of onvolledige ondersteuning bieden), maar worden wel aanbevolen voor betere toegankelijkheid.
  • ‘Common failures’: beschrijven technieken waarvan bekend is dat die ervoor zorgen dat webcontent niet voldoet aan WCAG 2.0.

Technologieën

Nieuw is het loslaten van W3C-technologieën (HTML, CSS) als norm. Je bent vrij iedere technologie te gebruiken zolang die volgens de normen van het W3C het predicaat ‘toegankelijkheid-ondersteunend’ mag krijgen.

Voorbeelden

Naast het normatieve document is er ook een aantal ondersteunende documenten, met meer toelichting en voorbeelden:

  • How to Meet WCAG 2.0 is een webpagina waar men de technieken en fouten kan filteren op basis van het niveau waarop men aan WCAG 2.0 wil voldoen (A, AA of AAA) en op basis van de technologieën die men daarbij wil gebruiken.
  • Understanding WCAG 2.0: A guide to understanding and implementing WCAG 2.0 is een begeleidend document dat elk onderdeel van WCAG 2.0 verder verklaart en waar nodig verdere achtergrondinformatie geeft. Het bevat ook links naar technieken die men kan gebruiken om aan de richtlijnen kan voldoen.
  • Techniques for WCAG 2.0: Techniques and Failures for Web Content Accessibility Guidelines 2.0 bevat technieken om aan de richtlijnen van WCAG 2.0 te voldoen en een aantal veelvoorkomende fouten die deze richtlijnen overtreden. Het document bevat algemene technieken en technieken per “technologie”: HTML/XHTML, CSS, JavaScript, server-side script, Synchronized Multimedia Integration Language (SMIL) en gewone tekst.

Samenvatting in presentatievorm

Op Slideshare kwam ik deze presentatie tegen die WCAG 2.0 ook goed samenvat.

[slideshare id=856785&doc=wcag2-1229612313310422-2&w=425]

Een gedachte over “WCAG 2.0: Eindelijk de nieuwe toegankelijkheidsnormen”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.