Nederlands eerste Infographics event (deel 1/2)

Plattegrond van het Infographics event 2008“Een informatieve illustratie of infographic geeft een informatieve weergave van verschillende objecten met een combinatie van tekst en beeld. Dit kan voorkomen in de vorm van een kaart, grafiek, bord, instructieve tekening of een interactieve applicatie. Ze is bedoeld voor het overgedragen van informatie, data en kennis. Het wordt toegepast door journalisten in nieuws- en achtergrond artikelen, in financiële jaarverslagen, in openbaar vervoerssystemen als verklarend beeld, en voor wetenschappelijke of educatieve doeleinden.” (bron: Wikipedia)

Het lijkt mij dat infographics ook buiten bovenstaande gebieden goed toepasbaar zijn. Het valt me op hoe weinig informatierijke websites er gebruik van maken. Een goede infographic kan een lang verhaal verduidelijken of soms zelfs vervangen. Reden genoeg dus voor deze informatiearchitect om eens inspiratie op te doen bij het eerste Infographics event van Nederland dat afgelopen vrijdag in Zeist werd gehouden.

Totstandkoming van doelpunt Nederland-Schotland 1992 (NRC)Fragment van infographic over de werking van een magnetron (Frederik Ruys)

In twee opzichten ben ik op het event een vreemde eend in de bijt omdat ik èn niet bij krant of televisie werk èn niet met Photoshop of Illustrator kan omgaan (het merendeel van de aanwezigen is illustrator/ontwerper). Maar dat mag de pret niet drukken.

Evolutie van infographics

Prehistorische rotstekening van een jachttafereel Valltorta Gorge (Castelòn), SpanjeDe aftrap wordt gedaan door John Grimwade. Hij laat de evolutie van infographics zien vanaf de prehistorie tot nu. Leuke voorbeelden, vooral als hij laat zien dat beeldtaal al vroeg in de geschiedenis (rotstekeningen, hyroglyphen) een belangrijke rol speelden in informatieoverdracht en hoe de introductie van de computer (en nieuwe computertechnieken als 3D) in het vak eerst een terugval in kwaliteit tot gevolg had, maar na verloop van tijd de mogelijkheden heeft vergroot. Helaas blijft het bij een diashow van infographics in de loop der tijd. Een inspirerende boodschap, bv. “wat hebben we door de tijd heen geleerd”, of “wat is de volgende stap” ontbreekt voor mij in deze verder goede keynote.

AD vs Volkskrant: 1-1

Vervolgens is het tijd voor een Infographics battle tussen het AD (Ramses Reijerman) en de Volkskrant (Remy Jon Ming). De twee infographics-redactiechefs lieten om beurten hun infographics zien over dezelfde nieuws-items. Een leuk gegeven voor een presentatie, waar ik ook met plezier naar kijk, hoewel de constante sneren van Reijerman richting de Volkskrant snel gaan vervelen. Inhoudelijk vallen me 2 verschillen op tussen de gepresenteerde voorbeelden van beide kranten. Het AD laat effectievere infographics zien dan de Volkskrant. Ze zijn eenvoudiger, overzichtelijker, minder druk en daarmee krachtiger. Dit is goed te zien in de bijdragen over de Anne-Frankboom.

[Voorbeelden volgen hopelijk als de foto’s van het event online staan. Ik had geen camera bij me en de infographics zijn online niet te vinden]

Qua nieuwswaarde scoort de Volkskrant voor mij echter hoger. Het AD besteedt veel aandacht aan sensationeel nieuws en gossip-achtige details onder het mom van “Iedereen wil dit graag weten”. Zo kwam het AD bij de dood van Bram Zeegers (Reijerman sprak overigens voortdurend van moord) met een infographic die precies liet zien op welke verdieping en waar precies de badkamer zat waar Zeegers gevonden werd en hoe het huis er verder van binnen uitzag. En ook bij Bokito en de ‘bekentenis’ van Joran van der Sloot werden alle details uitgebeeld. Jon Ming geeft aan dat de Volkskrant kritischer naar relevantie en toegevoegde waarde kijkt. Zo besloot Jon Ming na afloop van de uitzending geen infographic te maken van de ‘bekentenis’ omdat het nieuws niet zozeer ging om wat Joran precies vertelde (hij zegt tenslotte iedere keer wat anders), maar meer over de manier waarop het plaatsvond en de rol van Peter R. de Vries. Maar ondanks dat Jon Ming de Anne-Frankboom (terecht vind ik) bestempelde als ‘lokaal nieuws’, dus niet zo belangrijk, kwam hij toch met een mega-illustratie over de necrologie van de boom, met heel veel data maar weinig relevante informatie. Ondanks deze kritische noot vond ik de battle een geslaagde presentatie.

Het publiek tijdens het event

Hoe minder detail, hoe krachtiger de boodschap

Politiek cartoonist TRIK, winnaar van de Inktspotprijs 2007, laat veel van zijn werk zien. De kracht van zijn werk zit hem in het zoveel mogelijk weglaten van details, waardoor de essentie van de situatie sterker naar voren komt. Of zoals hij het zelf zegt: “TRIK strips situations down to the bone in razorsharp graphics and gives clear and humorous comments”. Knap werk!

Politieke cartoons van TRIK

Wayfinding en instructies

De voor mij inhoudelijk interessantste presentatie van de ochtend komt van Atja Apituley, ontwerper bij bureau Mijksenaar. Het eerste deel van haar presentatie gaat over de rol van kleur en pictogrammen bij wayfinding (=de weg vinden naar een bestemming), met als case luchthaven Schiphol. Schiphol is een plaats waar mensen in een grote en drukke omgeving eenvoudig en snel hun weg moeten kunnen vinden. Anders dan infographics in bijvoorbeeld kranten, moet haar werk mensen bewegen tot actie, zonder daarbij lang na te moeten denken. De bewegwijzering van Schiphol is hierin erg effectief: zwart op geel voor de gates (meest opvallend), wit op blauw voor commerciële zaken en geel op grijs voor algemene voorzieningen. Oh ja, en groen voor de (nood)uitgangborden.

Foto van hal in Schiphol (foto: Jannes Linders)Bewegwijzering van Schiphol door Paul Mijksenaar (vanaf 1990)

Een ander mooi voorbeeld dat Apituley laat zien is de plattegrond van de Londonse metro. De bekende Beck Map (1933) maakte de verschillende metrolijnen mooi inzichtelijk, maar werkte soms verwarrend. Lopen van station Bank naar Cannon Street lijkt daarop niet aantrekkelijk, maar op een moderne geografische kaart blijkt dat die twee stations heel dicht bij elkaar liggen. Andersom lijkt Russell Square op Beck’s kaart dichter bij Bank te liggen dan werkelijk het geval is.

Fragment van de London Underground Map van Beck (1933)Fragment van een moderne geografische London Underground Map

In de laatste minuten van haar presentatie gaat Apituley nog even in op instructiekaarten die ze ontworpen heeft. Het is interessant te zien hoe ze overzichts- en detailweergaven afwisselt, afhankelijk van het benodigde detailniveau en de actieradius (deze voorbeelden helaas niet online gevonden). Goed om bij stil te staan als ik zelf processen wil visualiseren.

En toen was het lunch. Wordt vervolgd…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.